De tik van een zachtaardige man

Met verwondering lees ik over de breuk tussen Rafaël en Sylvie van der Vaart. Er is een einde aan het sprookje gekomen. Een scheiding is altijd een groot persoonlijk drama, maar in dit geval lijkt het ook nog eens wereldnieuws. En niet alleen in de bladen en kranten waar je dat verwacht. Mijn moeder is nog altijd niet over de breuk tussen Jan en Yolanthe heen. Niet om Jan en Yolanthe, maar vanwege het feit dat onze minister-president destijds, Jan Peter Balkenende, zich hierover uitsprak. Alsof het een zaak van landsbelang was!

De manier waarop er over de breuk wordt geschreven is een nadere beschouwing waard. Wat is er namelijk gebeurd? Op het nieuwjaarsfeestje dat Sylvie en Rafaël -of Raf, zoals Sylvie hem ook wel liefkozend noemde- gaven, liep het dusdanig uit de hand dat Rafaël Sylvie een tik verkocht. Inderdaad, terwijl hun vrienden aanwezig waren. Het was geen klein corrigerend tikje, want Sylvie ging neer. Daar is misschien niet heel veel voor nodig, maar het moet toch wel een tik zijn geweest. Dat valt op geen enkele manier goed te praten zou je zeggen. Toch gebeurt dat. De sympathie lijkt naar Rafaël te gaan. Overal lees je dat 'de zachtaardige Rafaël' of 'de evenwichtige Rafaël', Sylvie een tik heeft gegeven. Dus tussen de regels door staat er eigenlijk: je moet die buitengewoon aardige vent wel heel erg tergen, wil je een tik krijgen. En dat is natuurlijk belachelijk. Wat ook opmerkelijk is, dat is dat Sylvie overal laat weten dat ze het hem allang heeft vergeven. Waarom? Voor haar zoon? Dat lijkt me toch niet. Het is onvergeeflijk als een man een tik uitdeelt. Die boodschap zou ze haar zoon moeten geven. En direct daarop: ik laat me niet slaan- onder geen enkel beding. Een hele spontane tik retour tussen de mooie bruine ogen van Raf, zou wat mij betreft een goede spontane eerste reactie zijn geweest.

Hoe kan het dat de tik van Rafaël wordt vergoelijkt? Wat gebeurt hier? Ik heb geen speciale sympathie voor Sylvie, maar het lijkt me duidelijk dat dat niet deugt. Je slaat je vrouw niet. Daar is geen excuus voor. Nooit.

Fout

Als je opgroeit in een kleine gemeenschap, heeft ieder verhaal een gezicht. In het dorp waar ik opgroeide kunnen we vaak generaties lang teruggaan: je kent elkaar door en door. Ik ken de vader en moeder van veel leeftijdgenoten, maar ook hun opa's en oma's, ooms en tantes. Wat er ook gebeurt: je leeft met elkaar en komt elkaar vroeger of later altijd weer tegen. Dat geeft reliëf aan ieder verhaal.

Zo moest ik vorige week denken aan een verhaal naar aanleiding van de arrestatie van Ratko Mladic. Niet zozeer de terugblikken op zijn genadeloosheid en misdaden riepen het verhaal op, maar het feit dat hij bij zijn arrestatie ziek was.

65 jaar geleden verdeelde de Tweede Wereldoorlog landen en mensen. In het dorp waar ik opgroeide was dat niet anders: sommige inwoners waren 'fout', zij kozen de kant van de Duitsers. Niet al die foute mensen waren even fout. Sommigen liepen met een geweer op de schouder, brachten de Hitlergroet en verraadden dorpsgenoten, anderen gingen niet zo ver. Je had daarbij opportunisten en zij die er werkelijk in geloofden. Voor de een was je op je hoede, voor de ander hoefde dat niet. Vijf jaar lang hield die verdeeldheid het dorp in de greep. Tot enorme gruweldaden kwam het niet, maar de angst en de verdeeldheid richtten schade aan.

Aan het eind van de oorlog werden de mensen die fout waren opgepakt en afgevoerd naar een kamp. Een van de ouderen was ziek op het moment van het transport. Dat leverde een moment van twijfel op: moesten ze zo'n oude vrouw die ziek was wel meenemen naar het kamp? Een van de jonge vrouwen gaf de doorslag: "Zeker, ze is in de oorlog nooit ziek geweest, nu gaat ze mee." De oude vrouw ging mee en overleed in het kamp. Haar man en dochter kwamen terug in het dorp na hun periode in het kamp. Het leven hernam zich weer. Ze waren in de oorlog fout geweest; dat wist en weet iedereen, maar de grond voor de verdeeldheid verdween. Het dorp werd weer een in al zijn verscheidenheid, de tijd deed zijn helende werk.

Toen ik opgroeide kende ik al die mensen als gewone dorpsgenoten. Voor mij was het niets bijzonders dat de ene buur samen met de andere de krant las. Dat werd pas bijzonder toen ik het verhaal erachter hoorde. Jaren later lazen de vrouw die er op stond dat de oude vrouw werd meegenomen naar het kamp en haar dochter samen de krant. Bijzonder aan dit verhaal vind ik de compassie voor elkaar van beide kanten.

Met Ratko Mladic heeft het verder niets te maken. Hij moet worden berecht.

Goed gedaan buurmannetje!

Onze buurman heeft een lintje gekregen. Hij heeft zich jarenlang ingezet als bestuurder voor zijn vakvereniging en hij zit bovendien in de politiek. Hij is dus veel op pad. Dat lintje heeft 'ie dan ook wel verdiend. We hebben het heuglijke nieuws niet van de buurman zelf gehoord, maar we lazen het in de krant. En over zo'n berichtje zou je gemakkelijk heen kunnen lezen, ware het niet dat er een foto van de buurman bij stond.

Als ik de krant sta te lezen, komt de jongste langszij. "Hé, dat is de buurman!" Ja, dat had ik ook gezien. Ik vertel dat hij een koninklijke onderscheiding heeft gekregen. "Laten we een mok kopen voor hem bij de MIlo", stelt ze voor. Ik reageer lauw. "Dan nemen we er eentje met daarop: Goed gedaan buurmannetje!" "Ze hebben vast geen mokken voor buurmannen", zeg ik nog. Het klinkt me ook niet als een voor de hand liggende tekst voor een mok in de oren. Verontwaardigd kijkt ze me aan: "Ik ben toch zeker zelf bij de Milo geweest en daar heb ik het gezien."

De buren zijn er vandaag op uit. Drie joekels van boeketten worden bezorgd; of wij ze wel even willen aannemen. Het zijn prachtige boeketten. Daar gaan wij niet overheen. Dus besluiten we dan toch maar voor een mok te gaan. Samen met de jongste ga ik naar de super. In Struvé center, het historische pand waar onze super gehuisvest is, zit ook de Milo. Nadat we boodschappen hebben gehaald, lopen we nog even weer naar binnen naar de Milo. Rijen met mokken voor opa, oma, pappa, mamma, ooms, tantes, een 50-jarige, een collega, maar helaas geen mok met daarop de tekst Goed gedaan buurmannetje! Ze schiet de verkoopster aan: "Waar staan de buurmanmokken?", vraagt ze. "Die zijn er niet", zegt de verkoopster zonder blikken of blozen. Niet voor één gat te vangen, kijkt ze nog even verder bij de mokken. En dan komt ze triomfantelijk terug met een mok met daarop Gefeliciteerd! en aan de binnenkant van de beker staat Je bent geweldig. "Deze is ook leuk voor de buurman", zegt ze. "Weet je wat?", zeg ik, "we nemen hem." "En dan doen we er nog snoepjes in voor de buurman", zegt ze. Ze stuit op chocolade in de vorm van vlaggetjes. Ook leuk, maar toch jammer om ze in een mok te stampen. Het worden dessertmints. Nu is het wachten op de terugkeer van de buurman, die er straks bij iedere slok aan wordt herinnerd hoe geweldig hij is.

Nieuwsachtergronden

Ik ben dol op klein nieuws. Niet dat ik nou iedere avond aan het beeld gekluisterd hang voor SBS 6 en Hart van Nederland. Nee, ik ben dol op gelezen klein nieuws. Dat spreekt me meer aan, omdat je je er dan iets bij voor kunt stellen. Je kunt erover fantaseren. En dat lukt bij Hart van Nederland met de beste wil van de wereld niet. Daar wordt het voor je ingevuld.

Ook hou ik nieuws selectief vast. Het nieuws dat me bevalt, krijgt met stip voorrang in mijn geheugen. Zo had collega laatst in het weekend de kranten goed doorgespit. Hij was er veel wijzer van geworden. Zo had hij kennis genomen van een onderzoek naar de relatie tussen de crisis en de voorkeur van mannen voor wat betreft de proporties van vrouwen. Onderzoekers hebben jaargangen playboys doorgespit om daar uitspraken over te kunnen doen. Het is zwaar werk, maar dan heb je ook wat. Ik zocht het onderzoek op internet nog even na. En wat blijkt? Hoe slechter het gaat met de economie, des te meer mannen naar vollere vrouwen kijken. Ook kleinere ogen hebben dan de voorkeur. Zo konden zij de economische crisis al voorspellen aan de hand van een nauwkeurige analyse van de modellen in de Playboy. Gaat het goed, dan hebben jonge, korte vrouwen met smalle heupen de voorkeur.

Waarom mannen deze voorkeur hebben, verklaren de onderzoekers dan weer niet. En dat weet ik dan weer wel. Ik heb er geen onderzoek naar gedaan hoor, maar dat hoeft ook niet. Dat is gewoon kennis van de wereld. Als het slechter gaat, willen mannen aan de boezem gedrukt worden, vandaar die grote boezem. Ook hebben ze houvast nodig: vandaar die voorkeur voor volle vormen en kleine ogen. Het laatste wat je wilt in tijden van crisis is verdrinken in een stel grote ogen. Als ik er goed over nadenk, is dit eigenlijk mijn meest favoriete deel van het nieuws: het deel dat ik zelf aanvul.

Telefoonrijden

Telefoneren onder het autorijden leidt af. Hoe je het ook doet: handsfree of niet. Dat nieuwsbericht hoor ik vanmorgen in de auto naar het werk. Je reactietijd neemt sterk af als je belt en rijdt tegelijk. Zo lijkt een twintiger in zijn reactiesnelheid op een hoogbejaarde als hij handsfree belt. Bellen met de telefoon in de hand maakt het nog een graadje erger. Dan rij je alsof je dronken bent.

Zo op het oog een duidelijk resultaat. Toch was ik niet helemaal tevreden over de informatievoorziening. Er werd geen melding van gemaakt of het een onderzoek onder mannen of vrouwen was. Of dat er sprake was van een gemengde testgroep. Mannen kunnen namelijk sowieso moeilijk zaken combineren. Vrouwen zijn daar meer van. Die kunnen van alles tegelijk: bellen, autorijden, het handschoenenkastje opruimen en lippen stiften. En dan neemt hun reactietijd misschien iets af. Maar goed, ze doen dan ook vier dingen. Mannen daarentegen schijnen het maar moeilijk overeind te houden als ze bellen en daarbij kauwgum kauwen. En dan hebben we het nog niet eens over autorijden! Dus vraag ik me af: was het een gemengde testgroep en hebben de mannen het resultaat naar beneden gehaald? Of was het een testgroep met alleen mannen? Dan kan ik in het vervolg  als ik autorij namelijk gerust gaan zitten bellen, het handschoenenkastje opruimen, mijn lippen stiften en vooruit: ook mijn nagels knippen. Als de testgroep alleen uit vrouwen bestond, dan moeten alle bellende mannen direct van de weg worden gehaald. Want dan vrees ik het ergste.

In de rij voor besmetting

Ons regionale dagblad staat bol van de berichten over het HIV-proces. Drie mannen organiseerden sexfeesten waarbij ze anderen -terwijl ze gedrogeerd waren- met besmet bloed inspoten. Ook hadden ze- wetend dat ze zelf besmet zijn met HIV- willens en wetens onbeschermde sex met anderen. Als je de verdachten mag geloven, vonden de slachtoffers het lekker. Ze boden zich vrijwillig aan. Echte seksfeesten waren het niet: iedereen deed het gewoon met iedereen. Gewoon gezellig. Ook lees ik in het bericht dat in onze woonplaats mannen in de rij staan om via onbeschermde sex te worden besmet met het HIV-virus. Daar zijn zelfs speciale besmettingsfeesten voor. Dus wat zij deden was heel gewoon, heel heel gewoon.

Het is de decadentie ten top vind ik: anderen welbewust besmetten. Aids is -dankzij medicatie- wel geen dodelijke ziekte meer, maar dan toch een chronische ziekte. En dat geef je dan aan anderen voor de kick? Een van de daders was verpleegkundige. Hij injecteerde besmet bloed bij een slachtoffer. Maar eerlijk waar: hij had er volstrekt niet bij stilgestaan dat het slachtoffer op die manier besmet kon worden. Echt niet! Leuke verpleegkundige als je dat niet eens weet!

De slachtoffers moeten levenslang aan de medicatie. Al die besmettingen kosten dus veel geld. Dat geld zal hoogstwaarschijnlijk niet op de daders worden verhaald. Maar eigenlijk vind ik dat dat wel zou moeten. Hoeveel straf ze krijgen? Ik heb geen idee. En als ze weer vrij komen, wat dan? Op zoek naar een nieuwe kick? Dan heb ik nog een leuke uitdaging, iets nieuws. Iets wat echt spannend is. Waarom bijvoorbeeld niet de pillen tegen HIV vervangen door smarties en dan kijken of dat ook helpt? Of gewoon helemaal niets nemen. En dan kijken hoelang je het volhoudt. Leuk toch?
Ik vind het een voorrecht om in een land te leven waar homo-emancipatie hoog in het vaandel staat. Waar je vrij voor je geaardheid mag uitkomen en je mag zijn wie je bent. Dit soort berichten en deze mannen doen geen goed aan die emancipatie.