Benno en Bob in de pasta

"Weet je wat ik vandaag zag?" De jongste begint een verhaal bij voorkeur met een vraag. Het verhaal komt dan pas als je een doorvraag stelt. Op ongeduldige dagen zeg ik Vertel het maar gewoon. Vandaag stel ik geduldig de Groningse doorvraag: "Nou?" (En? kan ook). Ze vertelt dat op een van de huisjes waar ze werkt iemand een broodje met bebogeen at. "Dat hadden wij vroeger ook wel eens", zegt ze. 

Benno en Bob

"Wat een bijzondere naam eigenlijk voor broodbeleg", zeg ik. "Waar zou het voor staan?" De jongste zoekt het onmiddellijk op in Wikipedia en komt met een geweldig verhaal. 

Allereerst leren we dat de roots van bebogeen in het noorden liggen: Bebogeen is mede ontwikkeld omdat er in het noorden van Nederland tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog weinig tot geen boter beschikbaar was.

Suikerbieten waren er echter wel en die werden dan verwerkt tot karamelpasta. 

En verder: Er bestaan twee verklaringen voor de naam. Bebogeen zou ontstaan zijn door de samenvoeging en omkering van Geen boter beschikbaar. De zoon van de laatste particuliere eigenaar vertelde echter in 2009 aan een verslaggever van de Telegraaf, dat de naam Beter dan boter betekent én een samenvoeging is van de namen van de zoon en neef van de oorspronkelijke producent Benno Benninga: Benno en Bob.

Keihard

Ik vind het een geweldige toevoeging aan mijn algemene kennis. Voor de jongste geeft het ook nieuwe inzichten. "Kun je nagaan", zegt ze. "Vlak na de Tweede Wereldoorlog was het heel gewoon, in plaats van boter. En voor ons was het een echte traktatie." Onze kinderen hebben echt een keiharde opvoeding gehad. 

 

Over schimmels en het bruin bakken

Vagijnbroodje? Zou het er zo uitzien?

Kom, denk ik, nog maar weer eens een blogje schrijven. Ik typ Blogger in en word dan direct afgeleid door het tweede bericht. 'Klik' gaat het bijna reflexmatig. Feministische blogger bakt brood met gist uit vagina. Daar moet ik meer over weten. Dit onderwerp ligt middenin mijn interessegebied. Ik ben vrouw -dus voorzien van vagina met bijbehorende schimmels-, feministe -toch wel, ook al krijg ik meer last van schimmelvorming door het beeld dat het woord inmiddels oproept- en ik wilde ooit bakker worden. Een blogster genaamd Another Angry Woman wil een zuurdesembroodje bakken met schimmels uit haar vagina, begrijp ik uit het artikel in de Metro. Over het hele proces van het oogsten en verwerken van de vaginale schimmels rept het artikel niet. Teleurstellend. Met deze snipper informatie kan ik natuurlijk geen genoegen nemen. Wat weet ik nou helemaal? Recepten wil ik zien, drijfveren. 'Klik'  gaat het nu doelbewust. Met een 'touch' lees ik alles wat ik weten wil -en meer- op de blog van de angry woman die er ook behoorlijk angry uitziet. Zaterdag oogstte de angry woman de vaginale gisten met behulp van een dildo. Daar schraapte ze vervolgens ongeveer een vork vol vaginale schimmels af. Samen met een kopje meel en water staat dat nu in huize angry woman te rijzen. Zondag voegde de angry woman nog weer een kopje water en meel toe en het plan is dat ze dat nog een aantal keren gaat herhalen. Net zolang tot ze genoeg heeft voor een zuurdesembroodje.
 
Haar drijfveer voor de productie van dit vagijnbrood is vrij willekeurig. Zo komt het verhaal op mij tenminste over: zaterdagmorgen werd de angry woman wakker met een brandend en jeukerig gevoel in het kruis. 'Ha, candida albans', dacht ze en direct daarop: 'kom, laat me er een broodje van bakken'. Ik word op zaterdagmorgen ook wel eens wakker met gedachten, maar dit moet je de angry woman dan toch nageven: in al die 54 jaar heb ik dit nog nooit bedacht.

Gezien de reacties op haar blog zie ik dit nog geen hype worden. En ook hier in huis zie ik het nog niet gebeuren. Voor ons geen vagijnbroodje. Zo bruin bakken wij het nou ook weer niet.


Foto van Flickr Christian Haselbach

 

Crisisbakken

"We komen weer niet uit", zegt E. vanmorgen. Hij staat met het laatste restje brood in de hand. Twee maal in de week halen we een vaste bestelling bij de bakker. Een deel gaat op voor direct gebruik, de rest gaat in de vriezer, zodat het vers blijft. Onze bestelling is al sinds jaar en dag gelijk. Toen de oudste uit huis ging moesten we het een klein beetje naar beneden bijstellen, maar sindsdien is het weer constant. Er zit niet veel variatie in onze gezinsconsumptie. Het gebeurt wel eens dat we niet genoeg hebben. Dan halen we gewoon bij. Maar nu lijkt er een lijn in te zitten. Al weken achtereen moeten we een dag eerder brood halen. Aangezien we niet meer eten is daar maar een verklaring voor: de broodjes zijn kleiner. "Volgens mij zijn ze kleiner", zeg ik tegen E. "Ik heb er laatst al iets over gezegd, maar ze zeiden dat het allemaal hetzelfde gewicht is. De ene keer pakt het gewoon net iets groter uit dan de andere keer." Maar nu zijn het wel heel veel keren op een rij. Dat kan geen toeval zijn. De bakker bakt het broodje vast net iets kleiner om de crisis door te komen: het is crisisbakken.

Koop dat spul!

Een tijdje geleden verraste collega A. me op een kuipje luchtige Lätta. Het was een cadeautje naar aanleiding van een stukje dat ik erover had geschreven. De reclame van de nieuwe Lätta doet je namelijk watertanden.

Mijn eerste ervaring met de flink gekoelde Lätta viel enigszins tegen: ik had meer luchtbelletjes verwacht. Maar wat blijkt? De luchtbelletjes komen pas goed tot hun recht als de boter niet helemaal gekoeld is - het kan natuurlijk ook dat onze koelkast te koud staat. Dat is niet uitgesloten.

Pas als het even buiten de koelkast staat is het dus goed luchtig. En dan is het werkelijk heerlijk. De paasdagen stelden me in de gelegenheid om het op veel verschillende soorten brood te proeven. Op roggebrood, suikerbrood, ontbijtkoek, compactbrood, maanzaad bruin, krentenbrood, mueslibonk, noem maar op, het smaakt goed op alles. Naar het werk neem ik twee compactbroodjes met niets anders dan luchtige Lätta mee in een broodtrommel: niet te versmaden!

Ik heb dus maar één advies: koop dat spul!

Stoetkereltje

Vroeger wilde ik bakker worden. In ons dorp was een echte bakker. Wij woonden vlakbij, dus de geur van versgebakken brood is voor mij een bekende geur. Hij bakte heerlijk brood. Maar ook de gevulde koeken, het roggebrood, de hardbroden en de koek die iedere vrijdag werd gebakken was heerlijk. Favoriet was op vrijdagmiddag de warme kantkoek. Die sneden we bij ons thuis niet, maar die rukten we in stukken. Dat was een familietraditie, want mijn oma deed het ook al.

Power nap

Ik heb lang gedacht dat ik bakker wilde worden. Na de middelbare school heb ik zelfs nog geïnformeerd bij de bakkersschool. Maar ik kon er niet terecht: mijn vooropleiding was te hoog. Idioot eigenlijk. Misschien ligt dat nu anders, want laatst las ik dat er een tekort aan bakkers dreigt.
De bakker in mijn geboortedorp is inmiddels gestopt. Hij bereikte de pensioengerechtigde leeftijd en had geen opvolger. Zelf stond hij jarenlang alleen in de bakkerij. En dat is een zwaar leven. Hij is samen met zijn vader begonnen en zou met zijn zoon verder gaan. Maar die haakte af. En toen was het dus aan hem. Vanuit de groentetuin van mijn ouderlijk huis keek je recht in de bakkerij. Regelmatig zag je de bakker staan met zijn armen gevouwen op het werkvlak, terwijl hij het moede hoofd liet rusten. Hij deed al een power nap toen niemand het nog een power nap noemde. Gewoon omdat hij bekaf was.

Koekjes bakken

Ik heb na mijn middelbare school gekozen voor een studie Nederlands. En dat is een goede keuze geweest. Mijn liefde voor de taal kleurt iedere dag. Maar ook de liefde voor het brood is nooit verdwenen. Wij eten altijd brood van de warme bakker. Daar kan echt niets tegenop. En toen onze zoon is geboren, trakteerde onze oudste in de crèche op stoetkereltjes*, een broodje in de vorm van een mannetje. De bakker uit mijn geboortedorp had ze gebakken. Ook toen onze kinderen klein waren, mochten ze wanneer ze maar wilden koekjes bakken. Ik had daarvoor altijd een pakje bladerdeeg in de diepvries. Daar maakten ze de mooiste koekjes van. Ze werden even bestrooid met suiker, gingen een kwartiertje in de oven, en klaar was het! Heel simpel, maar het was een zeer populaire bezigheid. De oudste kwam regelmatig met een meisje dat hier dan in de hal al stond te hijgen: "Vraag maar aan je moeder of we koekjes mogen bakken". Ook al ben ik dan geen bakker geworden, diep binnenin mij schuilt toch nog ergens een warm bakkertje.

*stoetkereltjes werden rond Sinterklaas gebakken.