Jitlik is niet likker

Ik ben in de ban van het Nieuw-Zeelandse accent. We kijken naar de serie Brokenwood Mysteries. En daar viel me op dat ze de e uitspreken als een i. Brokenwood Mysteries is zoals de naam al doet vermoeden een ditictivesirie. De e vervangen door de i blijkt ook in het Nederlands goed te werken.* Ik pas het te pas en te onpas toe.

Hersteldagen 

Laatst zag ik ergens dat mensen die in het weekend veel langer uitslapen dezelfde verschijnselen krijgen als wanneer je jetlag hebt. Voor ieder uur dat je langer slaapt, moet je een hersteldag rekenen. Dus als je normaal om 6 uur opstaat en je slaapt in het weekend uit tot 10 uur, dan ben je bijna de hele week bezig om weer in je ritme te komen. "Weet je dat je dan jitlik krijgt?" vraag ik aan E. Hij snapt onmiddellijk wat ik bedoel, maar hij wist het niet. Het overkomt ons trouwens ook niet. Daar zorgen we wel voor. In het weekend staan we -om maximaal van het weekend te genieten- ook vroeg op. Want zoals wij het hier nu zeggen: Jitlik is niet likker.

De illustraties op mijn blog zijn afkomstig van Boomerang Cards.  Hier vind je deze.

De soundtrack bij de blog is:

* In het Gronings overigens ook. 'Ik wor der bikòf van', zegt E. Van mij natuurlijk.

Persoonlijke wekservice

"En dan nog een keer roe", zegt mijn zus. Ik vertel haar dat ik wakker word gemaakt door een stel houtduiven. Die zitten 's morgens als de zon opkomt bij ons op het platte deel van het dak te koeren. Ze zijn mijn persoonlijke wekservice. 

Roekoeroe

"Ik dacht altijd dat het roekoe was", zegt mijn zus. Maar volgens haar is het dus altijd Roekoeroe. Mijn schoonvader roekoede altijd bij de hofmakerij van zijn zoons. Mijn schoonzusje kon het smakelijk vertellen. Tegen de tijd dat E. zover was, was zijn vader er overheen gegroeid. Ik heb het dus alleen van de overlevering.

Wat ben jij vroeg wakker

Vanmorgen zijn het niet de houtduiven die me wakker maken. Het is mijn telefoon. Ik krijg voor zes uur al een appje van de jongste. Ze is net verhuisd naar haar nieuwe huis. Ze heeft een vraag over het afval. "Verfspullen moeten bij het chemisch afval", vertel ik haar. We appen nog wat heen en weer en dan zegt ze: "Wat ben jij trouwens al vroeg wakker". "Dat komt omdat jij me wakker hebt geappt", zeg ik. Dat was nog niet bij haar opgekomen. Ook onze zoon komt op de lijn. Het is vlak na zessen. Hij is zijn werkschoenen hier gisteren vergeten. Maar hij lost het op door vandaag zijn klompen aan te trekken.

Mijn zus heeft gelijk

Om kwart voor zeven komt het laatste appje. Ik ben dan klaarwakker. En dan hoor ik ze: de houtduiven. Deze keer niet op ons dak, maar op dat van de buren. En mijn zus heeft gelijk. Het is Roekoeroe. Maar soms komt er dan toch nog een Roekoe achteraan. 

De illustraties op mijn blog zijn afkomstig van Boomerang Cards.  Hier vind je deze.

De soundtrack bij de blog is:

De kunst van het waken

Ik ben een waker. Altijd al geweest. Ik beheers de kunst van het waken tot in de puntjes. Al toen ik als baby nog bij mijn ouders op de kamer sliep. Mijn moeder vertelt graag over hoe mijn vader en zij de tijgersluipgang tot in de perfectie beheersten. Alles om te voorkomen dat ik uit mijn lichte slaap zou ontwaken. Nog voordat ik naar de kleuterschool ging, stond ik al op als mijn vader midden in de nacht op pad ging. Hij was kolenboer en vertrok vroeg om wagons te lossen. Ik mocht dan mee als ik in de vrachtauto bleef zitten. 

Het bevalt goed 

Toen onze kinderen opgroeiden kwam het goed uit dat ik niet zoveel slaap nodig heb en snel wakker ben. En toen ons huis ruim tien jaar geleden afbrandde, kwam het bijzonder goed uit. Ook toen werd ik op tijd wakker. Drie minuten later en het was te laat geweest, volgens de brandweer. Tot nu toe bevalt het dus goed. Doordat ik minder slaap, haal ik meer uit de dag. 

Mijn lichaam weet het

Vanmorgen zit ik om kwart over vijf al in de woonkamer. Waar ik eerder nog 6 uur kon slapen, ontwikkelt zich er nu een trend richting (een kleine) 5 uur. De laatste tijd word ik stipt om 5:05 uur wakker. Dat zou best een uur later mogen. Dus meestal blijf ik nog even liggen, maar slapen doe ik dan niet meer. Rond een uur of zes, kwart over zes, sta ik op. Zo ook vanmorgen. Alleen werd ik nu om 4:05 uur wakker. Daar kwam ik pas achter toen ik klaar voor de werkdag naar beneden ging. Ik ben namelijk vergeten om de wekker te verzetten. Maar mijn lichaam is niet vergeten om op hetzelfde tijdstip wakker te worden. Daar kan ik de klok op gelijk zetten. De wekker heb ik eigenlijk niet nodig. Ik kan maar een conclusie trekken: mijn lichaam is een meedogenloze machine.

De illustraties op mijn blog zijn afkomstig van Boomerang Cards. Hier vind je deze.

Hoge gevoelsslaap

Kaart van Rosalie Verniet. Boomerang.

Ik ben gefascineerd door mijn slaaprekensommen. Dus ik wijd er nog een blog aan.

Hoe kan het dat ik wakker word als ik zes uur geslapen heb? Ik heb een hypothese: misschien komt het wel omdat ik direct vaster slaap dan een ander. Ik geef een voorbeeld.

Afgelopen woensdagnacht bijvoorbeeld. Ik ging woensdagavond, of eigenlijk donderdagmorgen vroeg om 0.35 uur slapen. Dat is voor mij de perfecte tijd om te gaan slapen. Mijn wekker gaat namelijk om 6.32 uur en dat is zo'n 6 uur later. Vaak ben ik dan al wakker. Maar woensdagnacht dacht ik om 1.25 uur dat het 5.00 uur was. Onze zoon moest namelijk vroeg van huis vertrekken. "Ik wek E. om 1.25 uur met de tekst: Ik heb L. helemaal niet horen vertrekken." Een blik op de wekker leert me waarom: ik heb nog geen uur geslapen en toch voelt het aan als 4,5 uur. Waar ik dus feitelijk 54 minuten had geslapen was mijn gevoelsslaap 4,5 uur, ruim 3,5 uur meer dan de reële slaaptijd.

Ik maak er even een redactiesom van.

> tussen 0.35 uur en 1.25 uur
= zitten 54 minuten
> ik dacht toen dat het 5.00 uur was
= de gevoelsslaap was 3,5 uur meer, in minuten 210 minuten
/  210 minuten / 54 minuten
= de gevoelsslaapwaarde heeft een factor van 3,88  
> Dat betekent dat mijn gevoelsslaap 3,88 x hoger is dan mijn werkelijke slaap.

Wat nou als dat zou gelden voor mijn totale nachtrust?

x 6 uur x 3,88 gevoelsslaapwaarde = 23,33 uur gevoelsslaap
> ik heb een gevoelsslaap die de klok bijna rond gaat
> dat zou mij tot een extreem uitgerust mens maken

Ik ben een realistisch mens. Dus ik ga er niet vanuit dat mijn totale nachtrust van een dergelijke hoge kwaliteit gevoelsslaap is. Laten we zeggen dat ik 2 uur hoge gevoelsslaap heb en 4 uur normale gevoelsslaap met een waarde van 1. Ik maak mijn laatste rekensommetje.

x 2 uur x 3,88 gevoelsslaapwaarde = 7,76 uur
x 4 uur slaap x 1 gevoelsslaapwaarde= 4 uur
+ 7,76 + 4 = 11,76 uur gevoelsslaap

Als rasechte Groningse zeg ik dan: niet gek.

Heerlijk vind ik dit: mijn eigen rekenrealiteit.

Vier jaar waakwinst

Kaart van Emilegraphics Boomerang

Als ik zes uur geslapen heb, word ik wakker. En eigenlijk zou ik nog wel korter willen slapen. De dagen zijn al zo snel voorbij. Het is geen verstandige keuze om minder dan acht uur te slapen volgens slaapspecialisten. Als je acht uur slaapt, schijn je namelijk langer te leven. Maar dat is maar hoe je het bekijkt. Als je uitgaat van wakkere uren, want dat zijn tenslotte de uren die je bewust meemaakt, dan kan dat wel eens heel anders uitpakken. Ik reken het even uit (ik heb de tijd wel, ik was vroeg wakker).

+ 2 uur per nacht waakwinst
+ Per week  14 uur waakwinst
> Toegegeven: ik doe wel eens een powernap overdag.
-  Ik trek er 2 uur waakwinst per week vanaf.
+ Dat brengt mijn wekelijkse waakwinst op 12 uur  
= samen is dat 624 uren waakwinst in een jaar

Binnenkort word ik 55 jaar. Ik reken even uit wat mijn waakwinst tot nu toe is.

x 55 x 624 uur
= 34.320 uur
> In een jaar zitten 8 765,81 uren
/  34.320 / 8765,81
= 3,9 jaar waakwinst

Die heb ik nu al bijna te pakken.
Wat nou als ik een voor een Nederlandse vrouw gemiddelde leeftijd zou bereiken van 82,5 jaar?

 x 82,5 x 624 uur
= 51.480
/ 51.480 / 8765,81
= 5,87 jaar waakwinst

Maar die gemiddelde leeftijd zal ik dus hoogstwaarschijnlijk niet bereiken omdat ik te weinig slaap. Niemand krijgt een garantiebewijs voor de gemiddelde leeftijd. Ik maak me er niet druk over. Ik heb nu al bijna vier jaar winst te pakken.

De waakzaamheid voorbij

Mijn hele leven ben ik waakzaam geweest. Ik weet niet anders dan dat ik van ieder geluid wakker word. Dat was al zo toen ik een baby was, leert de overlevering. Lange tijd sliep ik met mijn ouders op een slaapkamer. In die tijd moesten zij altijd in tijgersluipgang richting bed. Het is een godswonder dat mijn zusje is verwekt. Later 'betrapte' ik mijn vader toen hij wegging voor een vroege dienst. Ik dacht dat hij een insluiper was.

Zo is het dus altijd geweest. Onze zoon zei ooit: "Bij ons breken ze niet in, want dan wordt mama wel wakker." Dat was een hele geruststelling. Geen waakhond, maar een waakzame moeder. En vorig jaar maakte ik mijn reputatie waar door precies op tijd wakker te worden van de brand. Ook in ons tijdelijke huis, waar we in een open ruimte sliepen, hoorde ik werkelijk alles.

Tot nu dan. Deze week zakte het tijdelijke kledingrek op onze slaapkamer midden in de nacht met donderend geweld in elkaar. E.werd er wakker van. Ik heb er niets van gemerkt. 's Ochtends werd ik wakker in een slaapkamer die was bezaaid  met kleren. En volgens E. is er deze week twee keer 's ochtends heel vroeg bij ons op de bel gedrukt. Ik heb het niet gehoord. Ook heb ik niet gehoord dat de krant is bezorgd. Het is de wereld op zijn kop. Tot nu toe was het andersom: E. sliep en ik waakte.

Vannacht was onze zoon op stap. Om half zes word ik wakker. Ik heb hem niet gehoord. Normaal gesproken betekent dat dat hij dan niet thuis is gekomen. Ik stoot E. aan: "Is L. al thuis?" E. heeft hem ook niet gehoord. "Kijk maar even", zegt hij. In de badkamer is het geen chaos van uitgetrokken kledingstukken, dus dat zou kunnen betekenen dat hij er nog niet is. Dan maar even op zijn kamer kijken. "Ik geloof dat hij er ligt, maar ik kan het niet goed zien",  zeg ik tegen E. Ik kijk nog eens met het licht aan: hij ligt er. Dus hij is thuisgekomen zonder dat ik het gehoord heb! Het is ongekend. Blijkbaar ben ik de waakzaamheid voorbij.

Nachtbrakers

Vanaf onze zolderverdieping kunnen we de hele wijk overzien. E. en ik staan er graag even om buurtobservaties te doen. Een aantal weken geleden stond E. 's avonds over de wijk uit te kijken. "Ja hoor, het is weer gelukt", zegt hij. "We zijn de laatsten die naar bed gaan". Al die blokken gehuld in duisternis. Het liep tegen enen. Maar zo laat hoeft het niet eens te zijn. Ik ging gisteren om even na elven naar boven om de was te sorteren -onze zolderverdieping is een combinatie van slaapkamer en wasserette- en ook toen al waren er nog maar een paar verlichte raampjes in de hele wijk. 's Morgens  herhalen we het ritueel. Voor ik naar beneden ga kijk ik vaak eerst door het dakraam uit over de wijk. En dan is het nog verdacht rustig, maar er branden meer lichten dan 's avonds.

In ons eigen huis waren we ook altijd laat, maar toen hadden we geen hele wijk om onszelf mee te vergelijken. Nou dat wel zo is kan ik dus met enige onderbouwing zeggen: wij zijn nachtbrakers. Echte nachtbrakers, altijd bezig om de dag te rekken, omdat we gewoon niet willen dat de dag al voorbij is.

Vrije val, foetaal of semi-foetaal?

Vroeger was ik een buikslaper. Geen haar op mijn hoofd die erover dacht om anders te gaan liggen: het bed in en dan onmiddellijk op de buik. Heerlijk. Bij het groter groeien zaten de borsten eigenlijk in de weg,  maar ook dat kon mij er niet van weerhouden. Tot het op een gegeven moment over was; hoogstwaarschijnlijk ben ik het afgewend door de zwangerschappen. Dan is het niet echt comfortabel om op de buik te liggen. Toen lag ik op mijn zij: samen met de foetus lekker in de foetushouding.

Dat is even blijven hangen. Nadat ik had gelezen dat het bijzonder goed is voor de stofwisseling om op je rechterzij te gaan slapen, koos ik bij het inslapen steevast voor de rechterzij. Zo is het jaren gegaan. Maar nu ben ik weer terug op de buik. Zomaar ineens. En het bevalt me weer als vanouds.

Mijn houding is houding B: de semi-foetale slaaphouding.

Wat betekent dat, vraag ik me dan af. Ik besluit het even op internet op te zoeken. Zodra ik buikslapen intoets krijg ik een hele riedel met: buikslapen afleren, buikslapen slecht; vooral tekst over het op de buik slapen van baby's.

Tot ik stuit op een onderzoek naar slaapgedrag. En daar leer ik dan weer van dat ik tot een minderheid behoor en een echte gezelligerd ben. Je slaaphouding verraadt namelijk iets over je persoonlijkheid en buikslapers zijn gezellige mensen, aldus onderzoeker Chris Idzikowski. In de periode dat ik in de foetushouding lag, was ik dus even van het padje af, eventjes van persoonlijkheid geswitcht. Als je in de foetushouding slaapt, dan ben je verlegen en gevoelig, ook al lijk je van de buitenkant behoorlijk sterk en stoer. Slapers in de foetushouding vallen kortweg onder de noemer ‘ruwe bolster, blanke pit’. Ik slaap nu in in de vrije val-houding: op de buik met de armen langs het hoofd. En nu ben ik dus gezellig, maar ook extra gevoelig voor kritiek en extreme situaties (!), waardoor ik -de echte buikslaper- een erg nerveuze indruk kan maken en snel op mijn teentjes ben getrapt.

Hier had ik het natuurlijk bij moeten laten, maar mijn nieuwsgierige inborst wint het. Want wat lees ik op de site van een matrasspecialist? "Veel mensen denken dat ze op hun buik slapen. Maar in werkelijkheid slapen ze op hun zij, licht op de buik gekanteld. Vaak trekken ze een been en een arm op en houden ze de andere arm en het andere been gestrekt. Deze halve zijligging is een goede slaaphouding." Dat doe ik! Dus ik ben helemaal geen echte buikslaper! Ik lig in de zogenaamde semi-foetale houding, een houding waar 50% van de mensen de voorkeur aan geeft, een puike slaaphouding die warmte en bescherming biedt, maar tegelijkertijd ook beweeglijkheid. En als semi-foetale slaper ben je evenwichtig, zelfverzekerd, sociaal en emotioneel stabiel. En dat voor 50% van de mensheid: de wereld is mooi.

Voor wie nog meer wil weten over slaaphouding en persoonlijkheid: http://www.lerenslapen.nl/page/1521/slaaphouding-persoonlijkheid-buik-slapen.html. Ik had het persoonlijk niet willen missen.

Voorwaar een topprestatie

Voor je het weet is het 's avonds alweer laat. Het lukt me zelden om ruim voor middernacht naar bed te gaan. De jongste gaat een stuk vroeger, maar ook zij probeert de dag altijd nog een beetje te rekken. Gisteren duurde het maar liefst vijftig minuten voor ze klaar was om naar bed te gaan. Waar ze haar tijd dan zoal aan besteedt, is me een raadsel. En dat houdt ze ook graag zo.Vanavond hang ik met mijn moeder aan de telefoon als ze zich gaat omkleden. "Wacht even", zeg ik tegen mijn moeder. Ik roep de jongste na: "Het is nu half negen. Ik let op de tijd!" Het is niet anders: ze gedijt bij een beetje druk. Vier minuten later komt ze met een overwinningsgebaar en vier vingers in de lucht de kamer binnenhuppelen. "Vier minuten", zegt ze. Ik hang nog steeds met mijn moeder aan de telefoon. "Ze komt in een overwinningsroes binnen", zeg ik tegen mijn moeder. "Alsof ze de elfstedentocht heeft gewonnen", zegt onze zoon. En inderdaad, de euforie is te vergelijken met die van Henk Angenent toen hij in 1997 de elfstedentocht won. "Mijn moeder deed altijd alsof ze een olympische medaille verdiende als ze een aspirine had genomen.", vertelt mijn moeder. Blijkbaar zit het hebben van een verwrongen beeld van een topprestatie in de familie.