Herinneringen kies je niet

Donkere momenten

Vorig jaar woonde ik rond deze tijd een herdenking bij. We herdachten het lot van vier joodse psychiatrische patiënten. Zij werden in de Tweede Wereldoorlog vanuit Wagenborgen via Westerbork naar Sobibor getransporteerd en daar vergast. Omdat ze joods waren, omdat ze psychiatrisch patiënt waren. Dat is te erg voor woorden. Toch proberen we er ieder jaar weer woorden voor te vinden. Om het nooit meer te vergeten.

Broos, maar ook sterk

Omdat ik vorig jaar een rol speelde in het programma, schud ik de handen van de mensen die bij het programma betrokken zijn. Onder hen is een hoogbejaarde joodse man. Hij is een overlevende van de holocaust. Ieder jaar levert hij een bijdrage aan het programma. Met zijn exotische uiterlijk valt hij op onder het overwegend Oost-Groningse publiek. Hij draagt een randloos zwart met goudgalon bewerkt hoofddeksel. Zijn lange grijze baard wappert zachtjes in de wind. Hij oogt broos, maar ook sterk.

Beschadigd

In het middagprogramma spreekt hij. Zijn stem hees en gebroken, maar zelf is hij ongebroken. Beschadigd - dat wel. Zichtbaar en onzichtbaar, vertelt hij. Voor altijd. Hij vertelt dat hij herinnert - maar dat hij het zich liever niet zou herinneren. Herinneringen kies je nou eenmaal niet. Die heb je.

Voorwoordelijk

Ik weet nog dat ik zelf als meisje voor het eerst beelden zag uit de concentratiekampen. Ze zijn me voor altijd op het netvlies gebrand.  'Ik had het liever niet geweten', zei onze zoon toen hij nog maar een jongetje was. Op de  basisschool had hij een filmpje gezien over het lot van de joden. Hoe moet dat zijn als je daar onderdeel van uit hebt gemaakt? Als jij dat was - als die beelden jouw herinneringen zijn? Dat is 'voorwoordelijk' - daar zijn geen woorden voor. Hoe sterk is het dan als je daar toch woorden bij weet te vinden, jaar na jaar, tot meer dan 70 jaar na dato.

Hebt u mij gehoord?

Naderhand spreek ik hem nog even. Ik vertel hem dat ik erg onder de indruk was van zijn verhaal. 'Hebt u mij gehoord mevrouw?', vraagt hij. En hij herhaalt: 'Hebt u mij gehoord?'. 'Ik heb u gehoord', zeg ik. 'Ik vertelde dat ik beschadigd ben. Ook onzichtbaar - in mijn hoofd. Dat gaat nooit meer over.' Hij heeft er hulp voor gehad. Maar op den duur stopte dat. Het werd niet meer vergoed. Voor hem stopt het nooit meer. 'We hebben onze weg erin gevonden', zegt hij. 'We redden ons ermee', zegt zijn vrouw. Ze gaan. Hij groet: 'Tot volgend jaar in Jeruzalem'.

Huilen om Ed

Boomerang supports real love... mooi toch?

Ik voel me leeg. Ik rouw. Ik rouw om Ed. Ook al ken ik Ed niet echt. Maar ik weet waar Ed voor staat: voor de grote liefde in je leven. Ed is een hoofdpersoon in het boek dat ik net heb gelezen. Ed is de man van Zoe. Hij sterft te jong. Hij wordt op de fiets geschept door een vrachtauto na een ruzie met Zoe. Zoe is er kapot van. En ik ook.

Ik hou ook van Ed

Dan krijgt ze onverwacht de gelegenheid om belangrijke dagen in haar relatie met Ed te herbeleven. Dat is een cadeautje, Zoe had niet verwacht om Ed ooit nog weer te zien, voelen of ruiken. Het begint bij hun eerste kennismaking en zo springt het vervolgens verder in de tijd. Naarmate de tijd verglijdt krijgt Zoe hoop: wat nou als ik het anders doe? Kan ik dan voorkomen dat Ed verongelukt? Mijn hoop groeit met die van Zoe. Aan het eind van het boek kan ik Ed bijna ruiken.

Ed moet leven

Normaal gesproken ben ik niet van het magisch denken. Maar dat gaat blijkbaar niet op als het gaat om het verliezen van je grote liefde. Ik wil dat er hoop is. Ik wil dat Ed blijft leven. In ieder geval tot hij oud is en de dagen moe. Dat laatste stuk hoef ik dan niet mee te beleven. Het boek mag stoppen op het moment dat hij blijft leven. Dat is goed genoeg.

Niet goed genoeg

Maar zo gaat het niet. Het loopt niet goed af. Niet helemaal. Ed blijft niet leven. Ik baal. Het was een feelgood roman. Dus ik had gerekend op een goede afloop. Ze krijgt nog wel een kind. Dat wel. Dat is goed. Maar het is niet goed genoeg. 

Food porn en Bak-zen

...dat is het 

Op facebook komen bij mij regelmatig filmpjes voorbij waarin chocoladetaarten worden gemaakt. Of cheesecakes. Of wat voor taart dan ook. Meestal blijf ik gebiologeerd kijken naar de draaiende mixer en de pollepel waarmee ze de taart mooi glad strijken. Het is zeer rustgevend. Echt zeer rustgevend. Soms bekijk ik ze wel twee keer. Niet omdat ik ooit zo'n taart ga maken. Ik hou namelijk niet van bakken. En ook niet van koken. Maar het is heerlijk om naar te kijken. "Zit je food porn* te kijken?", zegt de oudste als ik met een glazige blik zie hoe het beslag gladder en gladder wordt. Ik reageer niet, het wordt net spannend: ze gaan het beslag zo uitgieten.

Ik krijg steeds meer filmpjes van opbollend beslag, gepureerd fruit en romige sponscakes te zien. Zo werkt het immers bij facebook: als je ergens langer naar kijkt, krijg je meer van hetzelfde. In dit geval is dat prima.



*volgens Wikipedia is food porn: foods of a high fat and calorie content or exotic dishes that arouse a desire to eat or the glorification of food as a substitute for sex - ik wil er verder niet veel over zeggen, maar ik ben niet van de glorification en ook niet van de substitute. Hoe ik het dan wel moet noemen... Bak-zen?

Mama's stem beter dan brandalarm

brandende liefde

De oudste appt me een artikel uit het tijdschrift Psychologie. De titel van het bericht is Mama's stem beter dan brandalarm. Het artikel verwijst naar een onderzoek dat nog moet verschijnen in The Journal of Pediatrics. De kans dat kinderen wakker worden van de stem van de moeder is namelijk drie keer groter dan van het brandalarm. Ze worden bovendien sneller wakker. Bij een pieptoon duurde het 2,6 minuten. De gealarmeerde stem van de moeder wekt kinderen gemiddeld binnen 2 seconden. Dus het is waarschijnlijk dat er in de toekomst brandmelders komen waarin de stem van de moeder kan worden geprogrammeerd.

Mazzel

Ze stuurt me dit artikel natuurlijk omdat ik nu bijna zeven jaar geleden wakker werd in een brandend huis. De rest van het gezin was nog in diepe rust. Het was toen ik wakker werd al mistig in onze slaapkamer. Op de overloop sloegen de vlammen uit. Ik heb E. en de kinderen wakker gemaakt. Ze werden wakker en het liep uiteindelijk allemaal goed af. Net op tijd. Volgens nacalculatie van de brandweer hadden we toen ik wakker werd nog drie minuten voordat we buiten westen zouden zijn geraakt. Zoveel zuurstof had het vuur al opgevreten."Met een brandalarm waren we dus de pijp uit gegaan. Echte mazzel" appt ze me. Ja. Echte mazzel.

Clean as you go of RAKO

Ook in 2019

We wonen tijdelijk weer met z'n allen in huis. Heel bijzonder. En dat zie je ook terug in huis: overvolle kapstokken, tassen links en rechts, uitpuilende wasmanden, uitpuilende kasten. De chaos loert steeds om de hoek. En ik hou van een opgeruimd huis...

Nestelaar

Dat is bijzonder, want eerlijk is eerlijk: ik zorg zelf voor veel rotzooi. Ik ben namelijk een nestelaar. Als ik ergens ga zitten, dan verzamel ik van alles rondom me: een boek, telefoon, afstandsbediening, lekker dekentje, papieren zakdoekjes, kussentjes, een flesje water, een vol of een leeg glas thee, een theepot, een klokhuis, lege bakjes en schaaltjes, een vest dat ik dan weer aan- en dan weer uittrek, stekkers en ga zo maar door.

Spoortrekker

Ook trek ik een spoor door het huis. Als ik thuiskom gaat de jas aan de kapstok (meestal - de eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat ik ze soms ook wel eens over een stoel gooi of op de bank in E's kantoor). De sjaal hang ik ook vaak ergens over een stoelleuning. De sleutels belanden idealiter in het daarvoor bestemde petje, maar boven op de wasmachine, op het aanrecht, op de tafel of in mijn favoriete bankhoekje is ook heel goed mogelijk. Ook mijn tassen leiden hier in huis een zwervend bestaan. Kortom: een opgeruimd huis is al een flinke uitdaging als ik alleen thuis ben.

RAKO

Ik heb dus hulp nodig. En dan bedoel ik niet een hulp in de huishouding, want die hebben we al wel gehad. Nee, ik zoek nu naar handige systemen. Manieren waarop opruimen bijna vanzelf gaat. Pinterest is een goede bron voor dit soort informatie. Laatst las ik dat Clean as you go een nieuwe hype is. Veel stelt het niet voor. In het Gronings zou je gewoon zeggen: rommel achter kont oproemen (RAKO). Dan hoopt het zich ook niet op. Simpel. Heel simpel inderdaad. Zou te doen moeten zijn.

Mensen van het gepasseerde station

...dat is niets bijzonders

We grasduinen in Schotland in een van de vele kringloopwinkeltjes daar. Daar hebben ze mini-kringloopwinkels per goed doel. Ik kijk graag tussen het glas- en steenwerk en om de tijd te doden kijkt E. tussen de cd's. Hij vindt er eentje van Rufus. Die nemen we mee.

"Het is eigenlijk een gepasseerd station natuurlijk", zegt E. Tegenwoordig kun je immers streamen wat je wilt - en dat doen we ook. Maar cd's hebben nog steeds aantrekkingskracht. Als ons huis niet was afgebrand, dan hadden we ook nog een flinke collectie lp's gehad."Wat maakt het uit?", zeg ik. "We lezen toch ook kaart?" We hebben de navigatie-assistentie uitgeschakeld - behalve als we een grote stad in- of uitrijden. We waren de dwingende instructies van de dienstdoende dame al snel zat. We zijn tenslotte met vakantie. Het leek af en toe wel alsof we met z'n drieën in de auto zaten. Dus hebben we de kaart die we nog in de auto hadden liggen erbij gepakt. En dat bevalt prima. Zo kom je nog eens ergens. "En we lezen gewoon boeken", vul ik aan. We hebben een flinke stapel boeken achterin de auto liggen. Ook dat hoort bij vakantie. De e-reader is thuis gebleven. Superhandig als je met het vliegtuig gaat, maar als dat niet het geval is, dan lees ik liever een boek.

"Misschien zijn wij wel mensen van het gepasseerde station", zeg ik tegen E. Voor een deel in ieder geval. En dat bevalt prima.

Een rode kaart

voor Rijkswaterstaat

Opvoeden is kinderspel als je deze twee vuistregels hanteert.

• Consequent zijn, en
• Doen wat je zegt

En vooral heel heel heel veel liefde natuurlijk - maar dat gaat eigenlijk vanzelf. Voor de vuistregels moet je meer inspanningen verrichten. Ze zijn simpel, maar effectief. Ben je niet consequent, doe je niet wat je zegt, dan is het in no time chaos en destructie. Kinderen pikken dat namelijk al vanaf hun prille jaren op. Het valt niet mee om later nog weer iets recht te breien.

Basisregels 

Je zou zeggen dat dit soort eenvoudige opvoedregels ook wel zijn doorgedrongen tot de 'opvoeders' in de samenleving. Bij volwassenen werkt het namelijk net zo als bij kinderen. Ook daar geldt: als je regels stelt, voer ze dan ook consequent door en doe wat je zegt. Doe je dat niet dan krijg je chaos en destructie.

Werk aan de weg

Deze week rijd ik op een dag vijf keer langs een bordje waarop staat dat er werk aan de weg is. De afgelopen week ben ik misschien wel langs 10 van dit soort borden gereden. Als weggebruiker word ik gesommeerd om om die reden 50 of zelfs 30 kilometer te rijden. Op zich begrijpelijk: dat werk wordt immers door mensen geleverd en die willen niet ondersteboven worden gereden door weggebruikers die hun snelheid niet temperen. 

Loos alarm 

Het punt is alleen dat dit soort waarschuwingen langs de weg 9 van de 10 keer loos zijn. Op het moment dat ik er langs rij, is er letterlijk maar 1 keer echt werk aan de weg. Al de andere keren is er misschien gewerkt, maar op het moment dat ik er rij niet meer. Het logische effect is dan dat je op den duur denkt: 'Het zal wel. Ik ga hier geen 30 kilometer rijden als er toch niks gebeurt." Je neemt de borden niet meer serieus. Dat gedrag lok je uit door niet consequent te zijn en niet te doen wat je zegt.  Zo simpel is het. En dat kan tot gevaarlijke situaties leiden als er wel weer eens werk aan de weg is. 

Eenvoudige oplossing 

Inconsequent zijn, niet doen wat je zegt; het kan ongestraft. De straf is voor degene die het slachtoffer is van dit gedrag. Als je namelijk betrapt wordt terwijl je je niet aan de aangegeven snelheid houdt, dan word je daar flink voor afgestraft. En dat deugt niet vind ik. De uitlokker verdient in dit geval een rode kaart. Vooral omdat de oplossing binnen handbereik ligt. In heel veel gevallen zou het eenvoudig opgelost zijn door er een bordje onder te plaatsen: ma t/m vr van 8.00 uur tot 17.00 uur. Of voor mijn part andere tijden. Zo moeilijk is dat toch niet?